Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


Religia i gmina


Podczas kiedy o warunkach zewnętrznych życia żydowskiego w diasporze Deze term opzoeken in het glossarium w dużej mierze decydowali władcy panujący na terytorium, na którym żyła ta gmina, często w życiu wewnętrznym ludność żydowska miała większe możliwości rozwoju.

Synagoga w żydowskim centrum gminy Dortmund: widok na świętą skrzynię i bimę Synagoga w żydowskim centrum gminy Dortmund: widok na świętą skrzynię i bimę.
Foto: Olaf Mahlstedt / Westfälisches Landesmedienzentrum
Wewnątrz ram od zewnątrz określonych przepisami, Żydzi żyli w autonomicznych gminach, które zgodnie z tradycjami i potrzebami religijnymi samodzielnie regulowały swoje sprawy i obowiązki. Zasady religijne i symbole w dużej mierze decydowały o życiu praktykujących Żydów. Jednak nie tylko potrzeby religijne i wewnętrzne sprawy administracyjne były polem działania gmin żydowskich. Gmina troszczyła się zarówno o sprawy społeczne jak i o kwestie wykształcenia.

Synagoga


W centrum życia religijnego i społecznego była i jest synagoga. Oprócz modlitwy i studiów odbywa się tu wiele ważnych wydarzeń z życia rodziny i gminy, synagoga jest sakralnym i świeckim miejscem zgromadzeń. Tutaj, lub w pomieszczeniu obok obradował sąd rabinacki i inne gremia gminy. Tu odbywają się wybory do zarządu gminy, ale także konferencje i obrzezanie.

Zostaną tu przedstawione różne synagogi ówczesne i współczesne z regionu Groningen, Lublina i Westfalii, oraz ich zadania i organizacja gminy.
Były przewodniczący gminy -  Rolf Abrahamsohn w synagodze Recklinghausen Były przewodniczący gminy - Rolf Abrahamsohn w synagodze Recklinghausen
Fot: Żydowskie Muzeum Westfalii
Żeby zapobiec rozproszeniu się ludności żydowskiej w krajach niemieckich pod koniec wieku XVI i na początku XVII, zostały założone tak zwane żydowskie społeczności wiejskie. Te żydowskie społeczności były autonomicznymi zarządami Żydów na danym terytorium w danym niemieckim państwie terytorialnym i do czasu emancypacji organizowały życie wewnętrzne gminy. Na czele żydowskiej społeczności wiejskiej stał rabin, który był przywódcą społeczności religijnej i przewodniczącym sądu żydowskiego. Abraham Sutro (1784–1869) był ostatnim rabinem w landzie Münster.

Wpływowy samorząd


W Polsce wewnętrzny zarząd gminy żydowskiej był silniej rozwinięty niż w innych częściach Europy, rozwinęło się tu coś w rodzaju równoległej struktury do właściwej władzy politycznej. Każda gmina miała kahał - organ administracyjny, który łączył w sobie władzę polityczną i religijną. Tutaj rozstrzygano konflikty i wewnętrzne sprawy żydowskie. W latach 1518–1522 powstały cztery żydowskie "ziemstwa", które wybierały najstarszego w radzie oraz swoich poborców podatków. Król Stefan Batory (1575–1586) powołał walne przedstawicielstwo ludności żydowskiej dla całej Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Żydowski parlament – Sejm Czterech Ziem, nazywany także synodem czterech krajów, po raz pierwszy zebrał się on w 1581 roku w Lublinie.

Czytaj też następujący artykuł


Opowieści na temat "Religia i gmina"


Macewa Szaloma Szachny na starym Kirkucie w Lublinie

Synagoga Maharszala przy ulicy Jatecznej w Lublinie

Widok na Synagogę Saula Wahla

Macewa na lubelskim kirkucie

Urodzony w 1725 r. w Hamburgu autor i pedagog Naphtaly Herz Wesseley

Portret rabina Abrahama Sutro

Wypędzenie Żydów z Pragi 1745

Portret Benno Jacoba

Stara macewa na lubelskim cmentarzu

Zniszczona synagoga w Ahlen 1938

Współczesna fotografia lubelskiej jesziwy

Synagoga w Groningen