Joodse cultuur in het Hebreeuws

Joods Leven in Europa buiten de grote steden

Logo EU-kaderprogramma voor cultuur "Cultuur 2000"
Beeldmerk van het Landschaftsverbandes Westfalen-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

contact contact |  tijdbalk tijdbalk |  woordenlijst woordenlijst |  literatuur literatuur |  links links | Filmdocumenten van het project film | Geluidsdocumenten van het projectgeluid |  help help |  Duitse pagina D  |  Nederlandse pagina NL  |  Poolse pagina PL  | 

  U bent hier: Home


Centrum "Brama Grodzka – Theater NN"


Ons cultuurcentrum is op een symbolische plaats ondergebracht.

Historische opname van de stadspoort uit 1939.
Foto: Teatr NN
De "Brama Grodzka", de stadspoort uit de 14de eeuw, vormde vroeger de doorgang tussen het christelijke en het joodse deel van Lublin. De joden die hier leefden, werden door de nationaal-socialisten vermoord en ook het grootste deel van de joodse wijk werd verwoest. Sinds 1990 ensceneerde het "Theater NN", de voorloper van de huidige instelling, in de oude en aanvankelijk vervallen poort alternatief toneel.

In de loop der tijd breidden de oprichters van het theater hun activiteiten steeds verder uit. In de oude muren van de stadspoort ontstond een cultureel centrum, dat sinds 1998 onder de naam centrum "Brama Grodzka – Theater NN" een zelfstandige organisatie is.

In het begin bestonden de belangrijkste programmaís uit "culturele ontmoetingen." In de "Brama Grodzka" vonden voorstellingen en ontmoetingen van kunstenaars uit Midden- en West-Europa plaats. De organisatoren concentreerden zich echter steeds meer op het multi-etnische verleden van Lublin en de gehele regio.
De stadspoort in Lublin in 1954 De stadspoort in Lublin in 1954.

Levende geschiedenis


Hier, direct in het centrum van het vroegere Pools-joodse Lublin, begint de huidige bezoeker te begrijpen, hoe deze verloren wereld er eens uitgezien heeft. Een multimediale tentoonstelling in de vertrekken van de poort wekt het vooroorlogse stadsbeeld van Lublin weer tot leven.

De basis vormen de in het kader van het sinds 1997 gerealiseerde programma "Het grote boek van de stad" verzamelde documenten: Fotoís, bandopnames van getuigen uit deze tijd, literaire teksten. Hier worden concerten gegeven, films worden vertoond en toneelstukken verplaatsen de toeschouwers in de oude wereld van de Poolse joden sehen Sie dazu einen kurzen Filmausschnitt.

Het centrum organiseert bijscholing voor leraren en seminars voor jongeren uit verschillende landen. Hier worden wegen gezocht en gevonden om geschiedenis tot leven te wekken.

En ook de geschiedenis zelf wordt gezocht. Het archief van het centrum omvat intussen bijna 2000 fotoís, vooral uit de tijd voor de oorlog alsmede enige uit het door de Duitsers gevormde gettoDeze term opzoeken in het glossarium. In het project "Gesproken geschiedenis" leggen medewerkers de herinneringen van getuigen uit deze tijd vast, archiveren en stellen ze in de tentoonstelling en in het Internet beschikbaar. Boeken en het tweemaal per jaar verschijnende tijdschrift "Scriptores" zijn andere media waarin het documentaire en pedagogische streven omgezet wordt.
De stadspoort in Lublin in 2000 Beeld van de stadspoort in Lublin op een hedendaagse opname.
Foto: Marta Kubiszyn/Teatr NN
Een belangrijk deel van de tentoonstelling in de "Brama Grodzka" is het model van de voormalige joodse stadswijk op een schaal van 1:250. De medewerkers slaagden er de afgelopen jaren in om het stedebouwkundige gezicht van de stadscentrum nauwkeurig te reconstrueren.

In het kader van het project "Huis" werden informaties over geselecteerde huizen in de oude stad verzameld. Het gaat hier om een geschiedenisbeeld van de betreffende huizen en het lot van de mensen die daar woonden.

In het actuele project "Het vergeten verleden – de multiculturele traditie van de Lubliner regio" ontstaat een presentatie van de gehele regio Lublin in het Internet. Het is de bedoeling dat deze presentatie vooral het scholingswerk zal ondersteunen.

Mysteries


Een belangrijke plaats in het werk van het centrum hebben symbolische herinneringsevenementen, zogenaamde "Mysteries". In september 2000 bijvoorbeeld vormden in het kader van het mysterie "Een aarde, twee tempels" sehen Sie dazu einen kurzen Filmausschnitt honderden jonge mensen met kaarsen in de hand een haag tussen het plein, waar tot de verwoesting in 1942 de grote synagoge stond, en de plek, waar zich eens de parochiekerk Sankt Michael bevond. Op de eerstgenoemde plaats vulde de rabbijn Michael Schudrich een beetje aarde in een bak, op de tweede aartsbisschop Jozef Zycinski.

De aarde waarop vroeger de kerk stond, werd door mensen doorgegeven, die wegens de redding van joden tijdens de holocaust als "Rechtvaardigen onder de volkeren" geŽerd worden. Vanaf de plaats van de voormalige synagoge gaven joodse overlevenden de aarde door. Iedereen – redder en geredde – vertelde via de microfoon iets over zijn geschiedenis. Bij de "Brama Grodzka" kwamen de beide bakken samen. De aarde werd hier vermengd en twee wijnstokken werden in deze aarde geplant: Een uit Lublin en een uit IsraŽl.

Contact

Ośrodek "Brama Grodzka - Teatr NN"
ul. Grodzka 21
20-122 Lublin
Polen

Telefoon: 0048-(0)81-5325867, Fax: 0048-(0)81-5346110
E-mail: teatrnn@tnn.lublin.pl
Internet: www.tnn.lublin.pl